W ostatnich dziesięcioleciach zwrócono uwagę na wiele podobieństw istniejących między jogą i nauką.
Pionierzy w dziedzinie medycyny, psychologii i neurologii odkrywają obecnie wiele faktów dotyczących ludzkiego umysłu i ciała, które jogini podali nam już wieki temu.
Zachodni naukowcy tradycyjnie zagłębiają się w materialnym środowisku człowieka w celu zaradzenia dysharmonii, która często ma miejsce w ciele.
Jednak wieki temu jogini zaobserwowali, że można zaradzić brakom równowagi na poziomie fizycznym, mentalnym i duchowym właśnie dzięki medytacji i praktykom jogicznym.
Wielu z nich utrzymywało doskonałe zdrowie na wszelkich poziomach. Przez całe wieki święta wiedza jogi przekazywana była z guru na ucznia.
Obecnie gwałtownie zyskuje ona popularność w zachodnim społeczeństwie, jako że ludzie zwracają się ku jodze w poszukiwaniu odpowiedzi na swoje zdrowotne i mentalne troski.
Starożytne techniki wciąż są aktualne, gdyż odpowiadają one na wiele problemów, z którymi borykamy się na co dzień.Nauka Zachodu skupia się głównie na badaniu zewnętrznego, materialnego świata i do tej pory była już w stanie odnotować wiele fizycznych, mentalnych i duchowych korzyści płynących z praktyki medytacji. Starożytni jogini Indii przybrali całkiem inną strategię: wyciszali swoje umysły w celu zrozumienia wewnętrznych stanów świadomości. Wedle ich podejścia, aby zrozumieć zewnętrzną rzeczywistość, konieczne jest zrozumienie świadomości osoby obserwującej tą zewnętrzną rzeczywistość. Ci starożytni jogini całkiem pasują do nowego prądu w fizyce, który za kluczowe uważa niewidoczne pole energetyczne wzajemnych połączeń, które to podtrzymuje całą materię. To pole energetyczne postrzegane jest jako fala energii lub fale potencjalnych możliwości. To świadomość tzw. obserwatora przenosi te fale energetyczne na materialną rzeczywistość. "Świadomość jest podstawą istnienia" - mówi znany fizyk Amit Goswami. Gdy świadomość opiera się na ego, zewnętrzna rzeczywistość odzwierciedla tę właśnie świadomość. Jogini rozwinęli naukowe praktyki medytacyjne w celu całkowitej eliminacji pierwiastka ego, tak, że praktykujący staje się świadomy swojej jaźni – traci więc pierwiastki „ja” i „moje”. Urzeczywistnia w ten sposób Atmę, swoją prawdziwą, nieskończoną naturę – odzwierciedlenie Boskości.
Neuroplastyczność mózgu: Ten termin odnosi się do nowoodkrytej właściwości mózgu,
jaką jest możliwość zmiany jego struktury i funkcji, w szczególności powiększanie i wzmacnianie używanych obwodów, oraz obkurczanie lub osłabianie tych rzadko wykorzystywanych.
Otworzyło to możliwości ku temu, by intencjonalnie zmieniać mózg, tak jak zmieniamy pozostałe części ciała.
Podobnie jak aerobik rzeźbi mięśnie, tak samo mentalny trening kształtuje szare komórki, w sposób, który naukowcy dopiero zaczynają zgłębiać.
Naukowe badania na amerykańskim University of Wisconsin-Madison prowadzone przez profesora Davidsona wykazały, że doświadczeni zakonnicy potrafili stymulować lewą część kory przedczołowej, część mózgu odpowiedzialną za pozytywne emocje.
Stymulacja tego obszaru całkowicie zdominowała aktywność mózgu w prawej części kory przedczołowej, części odpowiedzialnej za negatywne emocje.
Zakonnicy okazali się przy tym dużo skuteczniejsi w osiąganiu tego stanu niż początkujący medytujący.
Powiększanie mózgu: Ludzie, którzy medytują mają większe mózgi niż ci, którzy nie praktykują. Badacze z Harvardu i Yale odkryli pierwszy dowód poświadczający, że medytacja może zmieniać fizyczną strukturę mózgu. Obrazowanie mózgu ukazało, że doświadczeni medytujący byli w stanie doprowadzić do zgrubienia mózgu w partiach odpowiedzialnych za uwagę oraz przetwarzanie informacji sensorycznych. Zgrubienia były wyraźniejsze u starszych niż u młodych ludzi. Jako że mózg naturalnie maleje z wiekiem, medytacja może pomóc w spowolnieniu pewnych aspektów procesu mentalnego starzenia się.
God Spot: Obrazowanie mózgów zakonnic ukazało zawiłe obwody nerwowe, które uaktywniały się, gdy te czuły obecność Boga. Obrazy sugerują, że uczucia głębokiej radości i jedności z wyższym Bytem, towarzyszące religijnym doświadczeniom, stanowią kulminację gwałtownie zwiększonej aktywności elektrycznej w pewnych częściach mózgu. Ukazują one nagły wzrost aktywności nerwowej w regionach mózgu, sterujących uczuciami pokoju, szczęścia i samoświadomości. Zdjęcia te prezentują inny rodzaj aktywności mózgowej od zdjęć wykonanych wówczas, gdy siostry poproszone zostały, by przypomnieć sobie intensywne doświadczenia emocjonalne związane z kimś innym. Odkrycie to zaprzecza wcześniejszym sugestiom, że ludzki mózg rozwinął God Spot (miejsce Boga) – pojedynczy obszar, rozświetlający się w odpowiedzi na głębokie myśli religijne. Dr Beauregard z Montreal University komentuje odkrycie następująco: „Zamiast jednego miejsca związanego z mistycznymi doświadczeniami, odkryliśmy cały szereg obszarów w mózgu, które są z nimi związane”.
Zmiana fal mózgowych: Techniki medytacyjne i pranajamy, będące częścią systemu Atma Kriya, pomagają w przejściu w stan alfa i częściowo w stan theta. Takie fale mózgowe pomagają zharmonizować dwie główne części układu nerwowego: układ sympatyczny, odpowiadający za aktywność w ciele, oraz układ parasympatyczny, odpowiadający za relaksację. Wiele naukowych badań ukazuje podczas EEG, że stan theta w połączeniu ze stanem alfa wiąże się z pojawianiem się wcześniej nieuświadomionych uczuć, obrazów i wspomnień. Naukowcy badający mózg twierdzą, że osoba w wysokiej aktywności stanu alfa/theta jest w stanie skonfrontować się z podświadomymi procesami i zintegrować je. Odnosi się to do podświadomych wspomnień z obecnego życia, jak i z poprzednich inkarnacji, tzn. następuje uwalnianie od przeszłej karmy, co jest jedną z funkcji medytacji kriya.
Rytm serca: Negatywne myśli zakłócają regularną pracę serca, natomiast odpowiednie fale mózgowe wspomagają ją. Przyczyniają się ku temu również miłość i współczucie, rodzące się z praktyką. Gdy serce działa harmonijnie, otwierają się wyższe ośrodki w mózgu, związane z racjonalnym myśleniem. Regularna praca serca pozytywnie i harmonizująco wpływa na inne systemy ciała, zwłaszcza na układ odpornościowy i hormonalny.
Świadomość uniwersalna: Praktyki medytacyjne takie jak śpiewanie czy specyficzne oddychanie, zmniejszają aktywność w płacie ciemieniowym, części mózgu pomagającej w orientacji w przestrzeni trójwymiarowej, która to powoduje poczucie indywidualnej tożsamości. Jeśli w wyniku praktyki następuje przyblokowanie tego obszaru, następuje utrata rozgraniczenia między indywidualnym „ja” i resztą świata. Ostatecznie powoduje to doświadczenie wszechogarniającego stanu świadomości.
